वन शहीद वनरक्षक श्री. शामू महागू शरणागत : जीवनप्रवास, सेवाकार्य आणि बलिदानाची गाथा

 वन शहीद वनरक्षक श्री. शामू महागू शरणागत : जीवनप्रवास, सेवाकार्य आणि बलिदानाची गाथा

प्रस्तावना

जंगल आणि वन्यजीवांचे संरक्षण करण्याची जबाबदारी पार पाडताना वन अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांना अनेकदा प्रतिकूल परिस्थितीचा सामना करावा लागतो. दुर्गम वनक्षेत्रातील गस्त, वन्यजीवांचा धोका आणि मर्यादित साधनसामग्री अशा परिस्थितीतही वन कर्मचारी आपले कर्तव्य बजावत असतात.

अशाच कर्तव्यनिष्ठ वनरक्षकांपैकी एक होते श्री. शामू महागू शरणागत. भारतीय सैन्यात सेवा केल्यानंतर त्यांनी वन विभागात प्रवेश केला आणि नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्पातील वनक्षेत्राच्या संरक्षणासाठी काम केले. ५ ऑगस्ट २०२६ रोजी उमरझरी वनपरिक्षेत्रातील बंदरझरा बीटमध्ये गस्तीवर असताना अस्वलाच्या हल्ल्यात त्यांचा मृत्यू झाला.

ही त्यांच्या जीवनप्रवासाची, सेवाकार्याची आणि बलिदानाची गाथा.

१. जीवनपरिचय

श्री. शामू महागू शरणागत हे मलपुरी, तालुका तिरोडा, जिल्हा गोंदिया येथील रहिवासी होते. उपलब्ध वृत्तांतांनुसार त्यांचे वय ४५ वर्षे होते.

त्यांनी आपल्या आयुष्यातील महत्त्वाचा काळ देशसेवा आणि त्यानंतर वनसेवेसाठी दिला. त्यांच्या जीवनप्रवासात सैनिक आणि वनरक्षक अशा दोन्ही भूमिका महत्त्वाच्या ठरल्या.

२. भारतीय सैन्यातील सेवाप्रवास

श्री. शामू महागू शरणागत यांनी भारतीय सैन्यात सेवा केली. उपलब्ध वृत्तांतांनुसार त्यांनी १९९९ मध्ये १६ मराठा लाइट इन्फंट्रीमध्ये प्रवेश केला आणि सुमारे १८ वर्षे सैन्यात सेवा बजावली. त्यांनी कारगिल युद्धातही सहभाग घेतल्याचे वृत्तांतांमध्ये नमूद आहे.

सैनिकी सेवेमुळे त्यांना शिस्त, धैर्य आणि कठीण परिस्थितीत कर्तव्य पार पाडण्याचा अनुभव मिळाला. पुढे वन विभागातील त्यांच्या सेवेतही या अनुभवाचा उपयोग झाला.

३.वन विभागातील सेवाप्रवास

सैन्यातील सेवेनंतर श्री. शरणागत यांनी वन विभागात वनरक्षक म्हणून सेवा सुरू केली.

उपलब्ध वृत्तांनुसार सन २०१८ मध्ये त्यांची वनरक्षक म्हणून नियुक्ती झाली. ते नवेगाव-नागझिरा व्याघ्र प्रकल्पातील नागझिरा परिसरात कार्यरत होते आणि मागील काही वर्षांपासून उमरझरी क्षेत्रात सेवा बजावत होते.

वनरक्षक म्हणून त्यांच्या कामामध्ये वनक्षेत्रातील गस्त, वन्यजीवांचे संरक्षण आणि वनक्षेत्राच्या सुरक्षेशी संबंधित जबाबदाऱ्यांचा समावेश होता.

४. सेवाकार्य आणि व्यक्तिमत्त्व

श्री. शामू महागू शरणागत यांचा सेवाप्रवास सैनिकापासून वनरक्षकापर्यंतचा होता.

सैन्यात देशाच्या संरक्षणासाठी सेवा केल्यानंतर त्यांनी जंगल आणि वन्यजीवांच्या संरक्षणाची जबाबदारी स्वीकारली. त्यांच्या गावातील नागरिक आणि परिचितांनी त्यांना देशसेवा केलेला आणि वनसेवेतही निष्ठेने काम केलेला व्यक्ती म्हणून स्मरण केले आहे.

त्यांच्या सेवाप्रवासात कर्तव्यनिष्ठा आणि सेवाभाव हे महत्त्वाचे पैलू होते.

५. शेवटची गस्त

५ ऑगस्ट २०२६ रोजी श्री. शामू महागू शरणागत हे उमरझरी वनपरिक्षेत्रातील बंदरझरा बीटमध्ये गस्तीवर होते.

उपलब्ध वृत्तानुसार ते सायंकाळच्या सुमारास एका वनमजुरासोबत गस्त घालत होते. गस्तीच्या वेळी झुडपांमध्ये असलेल्या अस्वलाने अचानक त्यांच्यावर हल्ला केला.

नेहमीच्या कर्तव्याचा भाग म्हणून सुरू झालेली ही गस्त त्यांच्या आयुष्यातील अखेरची गस्त ठरली.

६. हौतात्म्याची घटना

अस्वलाने केलेल्या हल्ल्यात श्री. शरणागत गंभीर जखमी झाले. त्यांच्यासोबत असलेल्या वनमजुराने त्यांना वाचविण्याचा प्रयत्न केला आणि मदतीसाठी माहिती दिली.

मात्र मदत पोहोचण्यापूर्वीच श्री. शामू महागू शरणागत यांचा घटनास्थळी मृत्यू झाला. घटनेनंतर वन विभागाचे अधिकारी व कर्मचारी घटनास्थळी पोहोचले आणि आवश्यक कार्यवाही करण्यात आली.

कर्तव्य बजावताना वन्यजीवाच्या हल्ल्यात झालेला त्यांचा मृत्यू वन विभागासाठी अत्यंत दुःखद घटना ठरली.

७. स्मरण आणि श्रद्धांजली

श्री. शामू महागू शरणागत यांनी आपल्या जीवनातील एक मोठा कालावधी देशसेवेला दिला आणि त्यानंतर वनसेवेत प्रवेश करून जंगलाच्या संरक्षणाची जबाबदारी पार पाडली.

त्यांच्या मृत्यूनंतर त्यांच्या मूळ गावी शासकीय इतमामात अंत्यसंस्कार करण्यात आल्याचे वृत्तांतांमध्ये नमूद आहे. त्यांच्या निधनामुळे मलपुरी गावासह वन विभागात शोक व्यक्त करण्यात आला.

त्यांच्या बलिदानामुळे वनक्षेत्रात प्रत्यक्ष काम करणाऱ्या वन कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्नही पुन्हा चर्चेत आला.

८. विनम्र अभिवादन

सैनिक म्हणून देशसेवा आणि त्यानंतर वनरक्षक म्हणून वनसेवा—असा श्री. शामू महागू शरणागत यांचा सेवाप्रवास होता.

५ ऑगस्ट २०२६ रोजी जंगलात कर्तव्य बजावताना त्यांचे जीवन संपले; मात्र त्यांचे सेवाकार्य आणि बलिदान वन विभागाच्या स्मरणात राहील.

वन शहीद वनरक्षक श्री. शामू महागू शरणागत यांच्या सेवेला, कर्तव्यनिष्ठेला आणि बलिदानाला विनम्र अभिवादन.

भावपूर्ण श्रद्धांजली! 🇮🇳🌳