अतिरिक्त कार्यभार सोपविण्याचे नियम व शासन मार्गदर्शक सूचना 2019

अतिरिक्त कार्यभार सोपविताना विचारात घ्यावयाच्या मार्गदर्शक सूचना – महाराष्ट्र शासन शासन परिपत्रक

महाराष्ट्र शासन | सार्वजनिक आरोग्य विभाग | दिनांक: 14.05.2019

महाराष्ट्र शासनाच्या विविध शासकीय विभागांमध्ये अधिकारी व कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या नियमित पदाच्या कामकाजासोबत दुसऱ्या पदाचा अतिरिक्त कार्यभार सोपविण्यात येतो. अशा वेळी अतिरिक्त कार्यभार कोणाला द्यावा, अतिरिक्त वेतन किंवा विशेष वेतन कधी मंजूर करता येते, तसेच अतिरिक्त कार्यभार देताना कोणत्या बाबींची काळजी घ्यावी, याबाबत शासनाने मार्गदर्शक सूचना निर्गमित केल्या आहेत.

महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाने दिनांक 14 मे 2019 रोजी अतिरिक्त कार्यभार सोपविताना विचारात घ्यावयाच्या मार्गदर्शक सूचनांबाबत शासन परिपत्रक जारी केले आहे.

या परिपत्रकात महाराष्ट्र नागरी सेवा (वेतन) नियम, 1981 मधील तरतुदींच्या अनुषंगाने अतिरिक्त कार्यभार देण्यासंबंधी विविध बाबी स्पष्ट करण्यात आल्या आहेत.

2. अतिरिक्त कार्यभार आणि अतिरिक्त वेतनासंबंधी नियम

महाराष्ट्र नागरी सेवा (वेतन) नियम, 1981 मधील नियम 56 नुसार शासकीय कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या स्वतःच्या पदाव्यतिरिक्त दुसऱ्या पदाचा अतिरिक्त कार्यभार सोपविता येतो.

अशा दुसऱ्या पदाचा अतिरिक्त कार्यभार सोपविल्यास, त्या पदासाठी अतिरिक्त वेतन किंवा विशेष वेतन मंजूर करण्याची तरतूद आहे.

महाराष्ट्र नागरी सेवा (वेतन) नियम, 1981 मधील परिशिष्ट-1 मधील अनुक्रमांक 14 अन्वये अतिरिक्त वेतन किंवा विशेष वेतन मंजूर करण्यासाठी अधिकाऱ्यांना प्राधिकृत करण्यात आले आहे.

यासंदर्भात वित्त विभागाने तसेच विविध शासन निर्णयांद्वारे अतिरिक्त कार्यभार मंजूर करण्याच्या अधिकारासंबंधी आणि अतिरिक्त वेतन किंवा विशेष वेतनाच्या मंजुरीसंबंधी वेळोवेळी सूचना दिलेल्या आहेत.

3. महाराष्ट्र वैद्यकीय व आरोग्य सेवा गट-अ अधिकाऱ्यांना अतिरिक्त कार्यभार

महाराष्ट्र वैद्यकीय व आरोग्य सेवा, गट-अ मधील अधिकाऱ्यांना क्षेत्रीय स्तरावर किंवा संचालनालय स्तरावर अतिरिक्त कार्यभार सोपविण्यात येतो.

त्यामुळे संबंधित अधिकाऱ्यांना सुसूत्रता राहावी या उद्देशाने शासनाने पुढील मार्गदर्शक सूचना दिल्या आहेत.

3.1 समकक्ष पद उपलब्ध नसल्यास अतिरिक्त कार्यभार

महाराष्ट्र वैद्यकीय व आरोग्य सेवा, गट-अ मधील वेतन आयोगानुसार वेतनश्रेणी रुपये 15,600-39,100 आणि ग्रेड वेतन रुपये 6,600 या वेतनश्रेणीतील अधिकाऱ्यांना आरोग्य सेवा संचालनालय स्तरावरून अतिरिक्त कार्यभार देण्याची कार्यवाही करण्यात यावी.

3.2 अधिक वेतनश्रेणीतील अधिकाऱ्यांना अतिरिक्त कार्यभार

महाराष्ट्र वैद्यकीय व आरोग्य सेवा, गट-अ मधील वेतन आयोगानुसार वेतनश्रेणी रुपये 15,600-39,100 आणि ग्रेड वेतन रुपये 6,600 पेक्षा अधिक वेतनश्रेणीतील अधिकाऱ्यांना अतिरिक्त कार्यभार देण्यासंबंधीची प्रकरणे शासनास सादर करण्यात यावीत.

अशा प्रकरणांमध्ये शासनाच्या मान्यतेनुसार पुढील कार्यवाही करण्यात यावी.

4. रिक्त पदाचा अतिरिक्त कार्यभार कोणाला सोपवावा?

अशा वेळी रिक्त पदाचा अतिरिक्त कार्यभार देताना संबंधित पदाच्या प्रशासकीय विभागांतर्गत उपलब्ध असलेल्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांचा विचार करणे आवश्यक आहे.

शासन परिपत्रकानुसार, अतिरिक्त कार्यभार देताना पुढील बाबी विचारात घ्याव्यात.

1\. संबंधित प्रशासकीय विभागांतर्गत उपलब्ध असलेल्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांपैकी पात्र अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्याची निवड करावी.

2\. संबंधित संवर्गातील सर्वात ज्येष्ठ अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्याला अतिरिक्त कार्यभार सोपविण्याचा विचार करावा.

3\. संबंधित पदाचा अनुभव व कार्यक्षमतेचा विचार करून अतिरिक्त कार्यभार सोपविण्यात यावा.

4\. संबंधित अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्याची उपलब्धता लक्षात घेऊन अतिरिक्त कार्यभार देण्याची कार्यवाही करावी.

5. अतिरिक्त कार्यभारामुळे मूळ पदाच्या कामकाजावर परिणाम होऊ नये

अतिरिक्त कार्यभार दिलेल्या अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्याला त्याच्या मूळ पदाच्या कर्तव्यांसह अतिरिक्त कार्यभार सोपविलेल्या पदाची कर्तव्ये व जबाबदाऱ्या पार पाडाव्या लागतात.

त्यामुळे अतिरिक्त कार्यभार सोपविताना संबंधित अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्याच्या मूळ पदाच्या कर्तव्यांवर आणि जबाबदाऱ्यांवर परिणाम होणार नाही, याची दक्षता घेणे आवश्यक आहे.

अतिरिक्त कार्यभार सोपविल्यामुळे मूळ पदाच्या कामकाजात अडथळा निर्माण होणार नाही, याची खात्री करूनच अतिरिक्त कार्यभार देण्याची कार्यवाही करावी.

6. विभागीय चौकशी सुरू असलेल्या अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्यांना अतिरिक्त कार्यभार

विभागीय चौकशी सुरू असलेल्या अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्यांना अतिरिक्त कार्यभार सोपविण्याबाबत शासनाने स्पष्ट सूचना दिल्या आहेत.

विभागीय चौकशी सुरू असलेल्या अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्यांना अतिरिक्त कार्यभार दिल्यामुळे त्यांच्या स्वतःच्या विभागीय चौकशीवर प्रभाव पडण्याची किंवा विभागीय चौकशीमध्ये अडथळा निर्माण होण्याची शक्यता असल्यास अशा अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्यांना अतिरिक्त कार्यभार देण्यात येऊ नये.

त्यामुळे अतिरिक्त कार्यभार सोपविताना संबंधित अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्याविरुद्ध विभागीय चौकशी सुरू आहे किंवा नाही, याची खात्री करणे आवश्यक आहे.

7. दोन वर्षांपेक्षा अधिक काळ अतिरिक्त कार्यभार सुरू ठेवण्यासंबंधी सूचना

अतिरिक्त कार्यभार दोन वर्षांपेक्षा अधिक काळ सुरू ठेवण्याची आवश्यकता असल्यास, दोन वर्षांचा कालावधी संपण्यापूर्वी सामान्य प्रशासन विभाग आणि वित्त विभागाची पूर्वमान्यता घेणे आवश्यक आहे.

पूर्वमान्यता न घेता अतिरिक्त कार्यभाराची व्यवस्था दोन वर्षांपेक्षा अधिक काळ चालू राहिल्यास, त्यानंतरच्या कालावधीसाठी कार्योत्तर मंजुरीचा प्रस्ताव विचारात घेतला जाणार नाही, अशी स्पष्ट सूचना शासन परिपत्रकात देण्यात आली आहे.

त्यामुळे अतिरिक्त कार्यभाराची मुदत संपण्यापूर्वी आवश्यक प्रशासकीय मान्यता घेणे महत्त्वाचे आहे.

8. अतिरिक्त कार्यभार सोपविलेल्या अधिकाऱ्यांच्या प्रकरणांचा आढावा

महाराष्ट्र वैद्यकीय व आरोग्य सेवा, गट-अ मधील वेतन आयोगानुसार वेतनश्रेणी रुपये 15,600-39,100 आणि ग्रेड वेतन रुपये 6,600 या वेतनश्रेणीतील अधिकाऱ्यांना आरोग्य सेवा संचालनालय स्तरावरून अतिरिक्त कार्यभार सोपविलेल्या अधिकाऱ्यांची तपशीलवार माहिती शासनास सादर करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

अतिरिक्त कार्यभार सोपविलेल्या अधिकाऱ्यांच्या प्रकरणांचा आढावा घेऊन संबंधित माहिती शासनास सादर करणे आवश्यक आहे.

---------------------

महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक आरोग्य विभागाच्या दिनांक 14.05.2019 रोजीच्या या शासन परिपत्रकातून अतिरिक्त कार्यभार सोपविताना प्रशासकीय नियम, संबंधित अधिकारी किंवा कर्मचाऱ्याची पात्रता, ज्येष्ठता, मूळ पदाची जबाबदारी, विभागीय चौकशी आणि अतिरिक्त कार्यभाराचा कालावधी या बाबी विचारात घेण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

अतिरिक्त कार्यभार दोन वर्षांपेक्षा अधिक काळ सुरू ठेवण्याची आवश्यकता असल्यास सामान्य प्रशासन विभाग आणि वित्त विभागाची पूर्वमान्यता घेण्याची तरतूद विशेष महत्त्वाची आहे.

टीप: हा माहितीपर लेख आहे. विशिष्ट प्रकरणात अतिरिक्त कार्यभार किंवा अतिरिक्त वेतन मंजूर करताना मूळ शासन परिपत्रक, लागू नियम आणि संबंधित विभागाचे अद्ययावत आदेश तपासावेत.