भारतीय वन अधिनियम 1927 मधील कलम 30 नुसार संरक्षित वनातील राखीव वृक्ष घोषित . अधिसूचना दिनांक. 27.11.2001
महाराष्ट्र शासनाच्या महसूल व वन विभागाने दिनांक 27 नोव्हेंबर 2001 रोजी भारतीय वन अधिनियम, 1927 अंतर्गत अधिसूचना जारी केली आहे.
या अधिसूचनेद्वारे महाराष्ट्र राज्यातील कोकण, मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्र प्रदेशातील संरक्षित वनांमध्ये काही वृक्षांच्या प्रजाती राखीव घोषित करण्यात आल्या आहेत.
अधिसूचनेचा क्रमांक No. S.30/97/CR-39/F-3 असा आहे.
कोकण प्रदेशातील संरक्षित वनातील राखीव वृक्ष
अधिसूचनेनुसार कोकण प्रदेशातील संरक्षित वनांमध्ये खालील वृक्ष राखीव घोषित करण्यात आले आहेत:
| अ.क्र. | वृक्षाचे स्थानिक नाव | Botanical (Latin) Name |
|---|---|---|
| 1 | Ain | Terminalia tomentosa |
| 2 | Al or Ashi | Moringa tinctoria |
| 3 | Amba | Mangifera indica |
| 4 | Apta | Bauhinia recemosa |
| 5 | Asana | Bridelia retusa |
| 6 | Arjun Sadada | Terminalia arjuna |
| 7 | Avli | Phyllanthus amblica |
| 8 | Bamboo | Dendrocalamus strictus |
| 9 | Bel | Aegle marmelos |
| 10 | Bava (Bhava) | Cassia fistula |
| 11 | Behada | Terminalia belerica |
| 12 | Bhokar (Shelute) | Cordia myxa |
| 13 | Bhor Jambul | Ammania baccifera |
| 14 | Biba | Semecarpus anacardium |
| 15 | Bija | Pterocarpus marsupium |
| 16 | Bor | Zizyphus jujuba |
| 17 | Char, Chroli | Buchnania lanzen |
| 18 | Chera | Erinocarpus nimmognus |
| 19 | Chinch | Tamarindus indica |
| 20 | Dhaman | Gravia tiliaefolia |
| 21 | Dhavda | Anogeissus latifolia |
| 22 | Dikemali | Gardenia lucida |
| 23 | Ghatbor | Zizyphus xylopyra |
| 24 | Hed (Haldu) | Adina cardifolia |
| 25 | Hirda | Terminalia chebula |
| 26 | Jamba | Xylia xylocarpa |
| 27 | Jambhul | Eugenia jambolana |
| 28 | Klam | Stephegyne parvifolia |
| 29 | Rindol | Sterculia urans |
| 30 | Karanj | Pongamia glabra |
| 31 | Kaju | Anacardium occidentale |
| 32 | Kavath | Feronia elephantum |
| 33 | Khair | Acacia catechu |
| 34 | Kharshing | Stereospermum xylocarpum |
| 35 | Khavas | Sterculia colorata |
| 36 | Kinhai | Albizzia procera |
| 37 | Kokam (Ratambi) | Garcinia indica |
| 38 | Kusum (Koshimb) | Scheleichera trijuga |
| 39 | Kura | Ixora parviflora |
| 40 | Lokhandi | Ixora nigricans |
| 41 | Mokha | Schrebera swietenioides |
| 42 | Moha or Mowhra | Bassia latifolia |
| 43 | Nana | Lagerstroemia microcarpa |
| 44 | Nandruk | Ficus retusa |
| 45 | Palas | Butea frondosa |
| 46 | Pandhra Khair (Kanti) | Acacia ferruginea |
| 47 | Pangara | Erythrina indica |
| 48 | Phasi | Delbergia paniculata |
| 49 | Raktarohida | Maba nigrescens |
| 50 | Ritha | Sapindus emarginata |
| 51 | Sag (Teak) | Tectona grandis |
| 52 | Sawar | Bombax malabarica/Cieba |
| 53 | Shemat | Odina wodier |
| 54 | Shenkhair | Acacia siamia |
| 55 | Shendri or Kamala | Mellotus philippinensis |
| 56 | Shindi | Phoenix sylvestris |
| 57 | Shivan | Gmelina arborea |
| 58 | Shisham | Dalbergia latifolia |
| 59 | Tembhurni | Diospyros melanoxylon |
| 60 | Tiwas | Ougeinia delbergioides |
| 61 | Tetu | Oroxylum indicum |
| 62 | Toddy Plant | Borassus flabellifer |
| 63 | Umbar | Ficus glomerata |
| 64 | Vad | Ficus bengalensis |
| 65 | Fanas | Artocarpus integrifolia |
| 66 | Sandal Wood | Santalum album |
पश्चिम महाराष्ट्र व मराठवाडा प्रदेशातील संरक्षित वनातील राखीव वृक्ष
अधिसूचनेमध्ये Western Maharashtra, including Marathwada Region यासाठी खालील वृक्षांची यादी देण्यात आली आहे:
अ.क्र.
वृक्षाचे स्थानिक नाव
Botanical (Latin) Name
1 Ain (Sadada) Terminalia tomentosa
2 Mango (Amba) Mangifera indica
3 Anjan Hardwickia binata
4 Arjun Sadada Terminalia arjuna
5 Awala Phyllanthus amblica
6 Bel Aegle marmelos
7 Behada Terminalia belerica
8 Bhendi Thespesia populanea
9 Bhokar (Shelute) Cordia myxa
10 Bor Zizyphus jujuba
11 Bamboo Dendrocalamus strictus
12 Chandan Santalum album
13 Hirda Terminalia chebula
14 Hed (Haldu) Adina cardifolia
15 Bija Pterocarpus marsupium
16 Kadai Sterculia urens
17 Kalamb Stephegyne parvifolia
18 Char Charoli Buchnania latifolia
19 Chinch Tamarindus indica
20 Dhaman Gravia tiliaefolia
21 Dhavda Anogeissus latifolia
22 Dikemali Gardenia lucida
23 Ghatbor Zizyphus xylopyra
24 Gorakh Chinch Adansonia digitata
25 Hingan Balanities roxburghi
26 Hiwar Acacia leucophloea
27 Jambhul Syxygium cumini
28 Kashid Cassia siamea
29 Kajarba, Nirmali Strychnos potatorum
30 Karanj Pongamia pinnata
31 Kanchan Bauhinia malabarica
32 Kavath Feronia elephantum
33 Khair (lal) Acacia chundra
34 Kinhi Albizzia procera
35 Khair Acacia catechu
36 Khair (Son/Pandhara) Acacia ferruginea
37 Kumbha Careya arborea
38 Lokhandi Ixora nigricans
39 Medsing Dolichandrone falcata
40 Maharukh Ailanthus excelsa
41 Moha Maduca indica
42 Murmati Acacia emburnea
43 Neem Azadirachata indica
44 Palas Butea monosperma
45 Pangara, Mandar Erythrina indica
46 Pimpal or Peempal Ficus religiosa
47 Sag (Teak) Tectona grandis
48 Salai Boswellia serrata
49 Sawar Bombax malabarica/ceiba
50 Ritha Jamba Sapindus emarginata
51 Shammi, Soundad Xylia xylocigera
52 Shindi Phoenix sylvistris
53 Shivan Gmelina arborea
54 Sisso, Shisham Dalbergia latifolia
55 Setaphal Annona squamosa
56 Tendu Diospyros melanoxylon
57 Umbar Ficus glomerata
58 Vad Ficus benegalensis
59 Vedi Babhul Prosopis juliflora
अधिसूचनेमध्ये राखीव वृक्षांच्या यादीव्यतिरिक्त संरक्षित वनातील जलप्रवाहांच्या परिसरासंदर्भातही तरतूद करण्यात आली आहे.
संरक्षित वनातील ज्या भागाचा विस्तार कोणत्याही जलप्रवाहाच्या काठापासून 20 मीटरच्या अंतरापर्यंत आहे आणि त्या जलप्रवाहामध्ये 1 जानेवारीपर्यंत पुरेसा पाणीसाठा असतो, असा भाग अधिसूचनेच्या दिनांकापासून 30 वर्षांसाठी बंद ठेवण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
तसेच करण्यात आलेल्या सर्व लागवडी 10 वर्षांसाठी बंद ठेवण्यात येतील.
अशा भागावर खासगी व्यक्तींचे कोणतेही हक्क असल्यास ते हक्क स्थगित करण्यात येतील.
संरक्षित वनातील प्रतिबंधित कृती
अधिसूचनेच्या तरतुदीनुसार संबंधित संरक्षित वनांमध्ये खालील कृतींना प्रतिबंध करण्यात आला आहे:
1. दगड किंवा गौण खनिजांचे उत्खनन करणे.
2. चुना किंवा कोळसा जाळणे.
3. कोणत्याही वनउत्पादनावर उत्पादन प्रक्रिया करणे.
4. कोणतेही वनउत्पादन गोळा करणे किंवा काढणे.
5. तलाव शेती, बांधकाम, गुरे चारणे किंवा इतर कोणत्याही कारणासाठी फोडणे किंवा साफ करणे.
भारतीय वन अधिनियम 1927 मधील कलम 30 नुसार संरक्षित वनातील राखीव वृक्ष घोषित . अधिसूचना दिनांक. 27.11.2001 pdf
संरक्षित वनातील राखीव वृक्ष अधिसूचना pdf
संरक्षित वनातील राखीव वृक्ष यादी pdf
0 Comments